Uzmanlk Gerektiren eviri Trleri
Her tr yazl metin bir dilden dierine evrilebilir
. Bununla birlikte eviri ounlukla uzmanlk alanlarna gre snflandrlr. Her alann kendine gre engelleri ve zorluklar vardr.
Ticari eviriTicari eviri bir irketin profesyonelliinin gstergesidir. Bu gruba pazarlama, insert gibi brorlerden tutunda web sayfas evirisine kadar her tr eviri girmektedir. letmelerin d ticaret ilemlerinde yabanc irketlerle yazmalarnda, anlamalar yaplmasnda, istek ve arzn ifade edilmesinde eviri byk nem tamaktadr. Karlkl taleplerin doru ifade edilmesi iin eviri tam olmal ve mesaj doru biimde iletmelidir. Bu tr evirilerde yaplacak hatalar yanl anlalmalara ve byk sorunlarn ortaya kmasna neden olabilir. Fatura gibi resmi kaytlara geen nemli belgelerin evirisi de ticari eviri kapsamna girer. Resmi belgeler olduklar iin evirileri literatre uygun biimde zenle yaplmaldr. Terimlerin hedef dildeki resmi ya da yaygn kullanmlar gz nnde bulundurulmal ve mmkn olduunca tecrbeli ve uzman kiiler tarafndan yaplmaldr. irketlerin ihracata ynelik pazarlama programlarnda uzman evirmenlerle allmas arttr. rnlerin tantmnda, kaynak dilde verilmek istenen mesajn hedef dile metine tam anlamyla dntrlebilmesi iin irketin pazarlama politikas anlalmal ve kelimesi kelimesine eviri yerine mesajn hedef dilin kltrne ve taleplerine en uygun biimde ifade edilmesine dikkat edilmelidir. Reklam evirileri yazl ve grsel olarak iki gruba ayrlabilir. Yazl reklamlarda mesajn ierii tam olarak ifade edilecek ekilde ve dilbilgisi kurallarna zen gsterilerek metin hedef dile tercme edilir. Televizyon gibi grsel medyalarda reklam evirileri biraz daha kark ve zordur. Zaman zaman dublaja uygun ve saniyelerle llen sre kstlamalaryla eviri yaplmas gerekir ve bu yaplrken verilen mesaj zarar grmemeli ve dilbilgisi kurallarna uygun hazrlanmaldr. Ayrca irketlerin kendilerini ve rnlerini sadece bulunduklar lke ierisinde deil dnya apnda tantmak iin web sayfalarn farkl dillerde hazrlamalar gnmzde yaygn olarak kullanlan bir stratejidir. Web sayfalarnn farkl dillerde hazrlanmas irketin dnya apnda gz nnde olmasn salar ve irketin prestijinin ve saygnlnn bir gstergesidir. Web sayfas evirilerinde tm dillerde ayn metnin ve ieriin kullanldna dikkat edilmelidir.
Hukuki eviri
Kanun, szleme, anlama, ynetmelik gibi yasal alandaki metinlerin evirisidir. Dier uzmanlk gerektiren eviri trlerine gre daha zor bir eviri grubudur. evirmenin yapaca yanllklar ciddi problemlere gtrebilmektedir. zellikle szlemeler iki dilde de imzalanr ve bazen bunlardan biri balayc olabilirken bazen her iki dil de balayc olabilmektedir. eviride hukuk literatrnde kullanlan terimler gz nnde bulundurulmal ve hedef dile en uygun biimiyle dntrlmelidir. Hukuk evirilerini zor klan kendine has terimleri barndrmas, kiinin anadilinde bile anlalmas g olabilen yapda cmleler iermesi ve hatal eviri yaplmas durumunda kt sonular dourabilecek olmas sebebiyle ok zenli bir eviriye ihtiya duymasdr. Bu nedenlerden dolay hukuk evirileri bu alanda uzmanlk ve tecrbe gerektirir.
Medikal eviri
Mutlaka alannda uzman evirmenler tarafndan yaplmaldr. Tp evirileri uzman doktor olup ayn zamanda evirmen olan kiiler tarafndan yaplrsa ok daha iyi olacaktr. Zira hekim olmayp sadece evirmen olan kiilerin eviri kitaplar lkemizde okutulmaktadr. evirmen tp alannda uzman deilse tp evirisi yapmamaldr. Bu, insan hayatnn sorumluluunu tayan hekimlerin doru bilgiyi edinebilmeleri iin olduka nemlidir. Medikal eviriler, uzmanlk alan olsun ya da olmasn konu zerinde aratrma yapmay ve kaynak metinin ieriinin doru biimde yorumlanmasn gerektirir. Direktif iermeyen, aklayc bilgilere dayanan kaynaklarn evirisinde tercmana kolaylk salayan, terimlerin Latince kkenli olmas ve Latin alfabesi kullanan tm dillerde benzer biimlerde telaffuz edilmesi ve yazlmasdr. Yine de bu szcklerin hedef dildeki kullanmlar dikkatle aratrlmal ve tp konusunda yetkin kiilerin anlayabilecei, en uygun biimleriyle ifade edilmelerine dikkat edilmelidir. Deneysel almalarn veya tbbi operasyonlarn anlatld metinler kesinlikle uzman kiiler tarafndan evrilmelidir. Bu tr metinlerde belirtilen direktifler, tbbi eylemler konusunda tecrbesi olmayan kiiler tarafndan kapsaml bir aratrma yaplmad takdirde tercme edilmeye uygun deildir. Olduka komplike tasvirler kullanlabilmesi dolaysyla, tp konusunda tecrbesi olan kiilerin tercmeleri, tecrbelerinden faydalanmalar dolaysyla daha aklayc ve anlalr olacaktr.
Edebi eviri
Edebi evirilerin iine roman, hikye, ksa ykler, oyunlar, iirler vb girmektedir. Okuyucularn yazarn yazd ana dilinde ki gibi tat almalar iin edebi evirilerde uzmanlk gerektirmektedir. zellikle iir gibi edebi evirileri birok evirmen yapamamaktadr. iir de, ritmi, ly, kelime anlamn dnp hedef dilde de ayn anlam bir kelime ile zetlemek gerekten son derece zor bir itir. Bu eviri trnde yaplan gzel rnekler bizim yabanc edebiyatlar konusunda da daha fazla lezzet alarak okumamz salar. Edebi metinler, evirmenin edebiyata yatkn olmasn ve yabanc yazarlar, airler ve dnya edebiyat hakknda da bilgi sahibi olmasn gerektirir. Roman evirilerinde kaynak kitabn modern bir dil mi yoksa eski bir dille mi yazldna dikkat edilmelidir. ngiliz Edebiyat J.R.R. Tolkienin bayapt olan The Lord Of The Rings lemesinin orijinalinde eski ve ar bir dil kullanm olmas dolaysyla Trke evirisinde, Trkede artk kullanlmayan Osmanlca kelimelerden faydalanlmas bu duruma verilebilecek en gzel rneklerden biridir. Tiyatro oyunu metinlerinin tercme edilmesi ounlukla diyalog iermesi bakmndan nispeten daha kolaydr. Ancak iirsel metinlerden oluan diyaloglarn evirisi ciddi bir alma ve hedef dilin cinas ve kafiye konularnda bilgili ve yetenekli olmay gerektirdii iin bir o kadar zordur. iir evirileri byk oranda tecrbe ve genel kltr gerektiren bir itir. iir evirilerinde hece lleri ve uyak tercme edilirken hedef dilde de benzer ller ve kafiye kullanlmas en nemli noktadr. Bu durumda, diller arasndaki farkllklar dolaysyla kelimesi kelimesine eviri ounlukla mmkn deildir. Daha ok verilmek istenen mesaj gz nnde bulundurularak, anlam btnl bozulmadan, kelimelerde ve cmlelerde baz deiiklikler yaplarak tercme ilemi gerekletirilir. Bu da eviri yapmaktan ok, incelikli bir alma ve kapsaml dnerek yazya dkme anlamna gelir. Edebiyat ve yazn konusunda yetenek gerektirmesi ve bu sebeple hedef dilin inceliklerinin ok iyi bilinmesinin zorunlu olmas bakmndan iir evirilerinde evirmenin kaynak dilden kendi anadiline eviri yapmas en doru olan ve en yaygn tercih edilen durumdur. Ayrca edebi metinler ounlukla hayatn ierisinden paralar iermeleri ve ok geni ierikli konulara deinmeleri dolaysyla kapsaml genel kltr ve tecrbe gerektirirler.
Bilimsel (Akademik ) eviri
Bilimsel aratrma belgeleri, zetler, konferans tutanaklar, bir dilden dierine olan yaynlarn evirisidir. Bilimsel eviriler birok teknik kelimeyi iermektedir. Bu eviri tr dilbilimsel uzmanlk kadar teknik kelimeleri de doru kullanmay gerektirir.
Teknik eviri
Teknik metinlerin evirisi kullanm klavuzlar, artnameler, talimatlar vb gibidir. Sadece bir alana bal birok teknik kelimelerin kullanm da olduundan, yeterli dilbilimsel bilginin yan sra hedef dilde de bunu tam anlamyla ifade etmek gerekmektedir. Teknik eviriler de mutlaka uzman evirmenlerin eviri yapmas gereken alanlardandr. Teknik evirilerde dikkat edilmesi gereken kaynak metindeki terimlerin hedef dile dntrlrken yaygn kullanmlarnn gz nnde bulundurulmasdr. Konusunda uzmanlk gerektirmesi bakmndan aratrma ve gzlem yapmay gerektirebilir. Bu tr evirilerde tercmann yorumundan ok birebir eviri tercih edilir. Aklamalar detayl olarak hedef dile aktarlmaldr ve bu srete mesaj tam olarak ifade edilip, hedef dilde anlalabilir olmas gerektiine dikkat edilmelidir.
Dublaj ve Altyaz evirileri (Deifre)
Yabanc dizilerin, filmlerin, televizyon programlarnn diyaloglarn ve anlatmlarn ieren eviri trdr. evirmen, sokak dilinden bilimsel ifadelere kadar pek ok ierii hedef dilde tam verebilmelidir. Aksi takdirde allmadk, absrd durumlar ortaya kabilmektedir. Videonun ieriine bal olarak kiinin az hareketleri ve sre kstlamas gibi konular dublaj tercmelerinin zor ynlerinden bazlardr. Ayrca konuulanlarn kaynak kltre ait olduu durumlarda, hedef dile en uygun deyimler ve kelimelerin seilmesi konular da dublaj evirilerinde ska karlalan zorluklardandr. Dublaj ve altyaz evirilerini yapan evirmenlerin kaynak dilin konuma diline iyi seviyede hkim olmalar gerekir. Konuulanlarn hedef dile dntrlmesi kaynak dilde tam metnin karlmasndan sonra yaplr. Altyaz evirileri dublaj evirileri ile benzer zorluklar tamasna ramen dudak senkronizasyonu gerektirmemesi ve daha geni sre kstlamas iermesi dolaysyla daha kolaydr. Yine de ieriin anlalmas bakmndan konuulann ncelikli olarak kaynak dilde birebir yazya dklmesi gerekmektedir. Profesyonelce yaplmayan dublaj ve altyaz evirilerinde konu ve ierik hedef kitleye tam olarak aktarlamayabilir ve bu baarsz bir eviri demektir. Hedef dilin kltr gz nnde bulundurularak herkesin anlayabilecei biimde eviri yaplmaldr.
by: mohd sameer
Want Grand Turismo 5 Free? [I got a free copy] Do Follow Social Bookmarking Best Ways To Jump Higher Reinvent Your Look With Non Prescription Colored Contacts Start Looking Great With A Pedometer Calorie Counter Imagine Life, Imagine Freedom, Achieving Theta How to become good better? Three Situations Wherein Having A Good Book With You Can Help You Pass The Time Do Not Use Poor SEO When Choosing Your Major Cigar Manufacturing - A Factory Walkthrough Namasmaran When & Why? Surprise! Surprise! Surprise! Make the Surprise Last the Whole Party