subject: TÜM TERCÜME ÇEŞİTLERİNDE İYİ BİR TERCÜME YAPMANIN İNCELİKLERİ [print this page] TM TERCME ETLERNDE Y BR TERCME YAPMANIN NCELKLER
Bir ok kii eviri yapmann kolay bir ey olduunu ve sadece kelimeleri bir dilden dier dile evirmekle baarlabileceine inanr. Ancak iin iine girdiinizde tercme yapmann o kadar kolay olmadn grrsnz. Tercme yapabilme ii olduka karmak ve yetenek gerektiren bir itir. Bir dilde yazlm olan bir yazdaki duygu, heyecan ve dnceleri aynen baka bir dile aktarabilmek profesyonel evirmenlik becerisi gerektirmektedir.
Gnmzde gerek internet zerinden hizmet veren eviri ve tercme siteleri vastasyla olsun gerekse tercme brolar araclyla olsun eviri yaptrabilmek olduka kolay ve yaygn bir hal almtr. Ancak yine de her eviri yapan kiinin yapt tercmenin gvenilir olup olmad tartmaldr. Bu makalemizde gerek oral ( szl) eviri ipularn gerekse yazl tercme ipularn sizlerle paylaacam.
Szl eviride dikkat edilecek incelikler:
Mtercim tercmanlk mesleinde belki de en zor beceri simultane eviri yapabilmektir. Bunu baarabilmek iin simultane eviri yani annda tercme yapan kiinin (a) yaamn ok deiik alanlarnda geni bir bilgi daarc ve kelime bilgisine sahip olmas (b) evirisi yaplan konumann anlam ve nemini analiz edebilmeli, (c) konuma metni evirisi yapyorsa metindeki en can alc kritik blmleri tahmin edebilmeli, (d) Geni ve zengin bir szlk bilgisine sahip olmaldr. Bunun yansra hzl kavrama, zeka ve kvraklk gibi meziyetler de olduka byk neme sahiptir.
Szl tercmede en fazla dikkat edilecek hususlar unlardr:
Kendinizi konuan kii yerine koyabilmeli ve ona gre cmleler kurmalsnz
Konumann veya sylevin ana fikrini bilmelisiniz. Bu durum sizin tercme yorumunuzu da etkileyecektir.
Tercmede kullanlan zel anlaml szcklerin ve terimlerin anlamn aklamaktan kanmamalsnz.
Kar tarafn simultane tercman veya simultane evirmen ile dostane ilikiler gelitirip birbirinizin aklarnz kapatmaya yardmc olmalsnz.
Her kelimenin syleniine dikkat etmeli ve hatrda tutmalsnz.
Konumann sonunda konuulanlar ksaca zetleyip toparlamalsnz.
Hzl reaksiyon vermeli ve bask artndaki ortamlarda bile tercme yapabilmek iin zel almalar yapmalsnz.
Bulunduunuz ortama kendinizi kaptrn ve asla kk hatalara taklmayn. yoksa konumann devamn tercmede zorluk yaarsnz.
Yazl tercmede en fazla dikkat edilecek hususlar unlardr:
Yazl tercme, dier eviri trlerine gre daha deiik ve zel bir eviri trdr. Kural olarak ani reaksiyon gstermeye ihtiya bulunmamaktadr. Dnmek, tasarlamak, en iyi kelime deikenlerini semek, szle bakmak, bir uzmana danmak gibi bi ok seeneimiz bulunmaktadr. Dier tercme dallarnda olduu gibi kaynak dilin ritim ve estetiini tayabilmek en nemli meziyet ve gerekliliktir. Bunu yaparken de ana metinden uzaklamamak gerekmektedir.
gd ve sezgilerinize gveniniz. Zor metin evirilerinde sezgisel yaklamlar daha olumlu sonu vermektedir. nk dillerimiz farkl da olsa insanln ortak deer yarglarn ve dnce sistemini beynimizde tayoruz.
Yaptnz eviri yabanc dilde ise o yabanc dilin uzmann veya o dili anadili olarak konuan birisine eviri metnini okutunuz.
Kendi bilgi ve beceri dzeyini aan eviri ii ve projelerini asla kabul etmeyiniz. Yetenek ve uzmanlk zamanla gelien ynlerdir. Bir dili iyi konuamamak o dilde iyi eviri yaplamayaca anlamna gelmez.
yi eviri yapmak iin en nemli ipucu ise yaptnz tercmeye zenin ve yaptnz ie zaman ayrn!
