subject: Çevirmenler ve tercümanlar: iletişim köprü [print this page] Eski Yunancada evirmen-tercman yerine kullanlan Hermneus kelimesi seyahat, ticaret ve iletiim tanrs, tanrlarn habercisi Hermes'ten gelir. Hermneuo kelimesi yabanc dilleri tercme etmek, evirmek, aklamak, kelimelere dkmek, ifade etmek, tanmlamak, hakknda yazmak anlamlarna gelir. Yunanca tercman, evirmen anlamna gelen bu kelimenin dier anlamlar da (arabulucu, arasnda, anlama yapan kimse, evlendiren kimse) evirinin tarih ncesi dnemde bile var olduunu gstermektedir; yaznn bile kefedilmedii zamanlarda.
Eski zamanlarda zellikle gezginler ve tccarlar arasnda fikir ve anlaylarn kltrden kltre tanmas gerekiyordu. Bu suretle eviri zamanla dnya kltrnn olumasnda kilit rol oynad. rnein eviri, ilmin Eski Yunanistan'dan Perslere, Hindistan'dan Araplara, slam'dan Hristiyanla ve Avrupa'dan in'e ve Japonya'ya tanmasnda en nemli etken olmutur.
evirmenler tarih boyunca alfabeleri buldular, dillerin olumasna ve szlklerin yazlmasna olanak saladlar. Ulusal literatrlerin ortaya kmasna, bilginin ve inanlarn yaylmasna katkda bulundular. Yabanc kltrel deerlerin tannmasnda ve entelektel tarihin oluumunda kilit isim tercmanlardr.
Tarihiler tarafndan saptanan, dnya kltrnn oluumunda temel rol oynayan ulusal tercme faaliyetleri;
Tarih ncesi devirde topluluklar arasnda yaplan anlamalarda, ticarette ve seyahatte kullanlan tercmanlk
Smerlilerin hazrlad kanunlar, yaratl destanlar ve dier yaztlar ve insanlar arasnda farkl dillerde hazrlanan ekonomik normlar
Msrllarn Hititlerle ve Gney Msrl insanlarla iletiim kurma ihtiyalar
Yunanllarn Msr uygarln anlama ihtiyalar
Romallarn Yunanca uygarln anlama ihtiyalar
inlilerin Hint uygarln anlama ihtiyalar, zellikle de Sanskrit ve Pali yaztlarn
Arap ve Perslerin Sanskrit, brani ve Yunan ilmini renmek istemeleri
Japonlarn Korece'yi arabulucu olarak kullanarak in kltrn anlama ihtiyalar
Rnesans dneminde Yunan kltrnn Bat'ya tekrar kazandrlmak istenmesi
Fetih ve kolonileme zamannda Amerika, Asya ve Afrika dil ve diyalektlerinin anlalmak istenmesi
Aydnlanma a ve on dokuzuncu yzylda Latin kltrne sapma, insan bilgisinin lt olarak modern ulusal dillerin ortaya kmas
Gnmzde pek ok temel ve alt ulusal diller aralarnda anlama
evirmenlik sadece ikinci bir dil bilmek demek deildir. evirmenlik grndnn aksine ok kapsaml bir uratr. ncelikli olarak dil bilmenin yan sra tercme iinin yaplaca dillerde dil bilgisine hkim olma, iyi bir yazn yeteneine sahip olma ki yetenek sonradan edinilen bir ey deildir, sadece gelitirilebilir-, tercme edilecek dillerin kltrleri hakknda bilgi sahibi olma, edebiyata yatkn olma gibi pek ok nitelik iyi bir evirmen olmann esaslardr.
